Czym są żylaki?
Żylak(varicis) jest to poszerzenie światła żyły(nawet do kilku cm) na pewnym jej odcinku, czemu zwykle towrzyszy wydłużenie się naczynia i jego kręty przebieg. Najlepszą metodą pozbycia się dolegliwości jest operacja żylaków mająca na celu usunięcie zmienionych morfologicznie naczyń powierzchownych lub podwiązanie żył przeszywających. Zabieg może byc przeprowadzany zarówno z przyczyn zdrowotnych jak i kosmetycznych.
Zrozumieć fizjologię żył kończyny dolnej
Żyły są to naczynia krwionośne, które przewodzą krew z tkanek do prawego przedsionka serca. Wyróżniamy trzy typy żył kończyny dolnej i to od ich sprawnego współdziałania zależy prawidłowy odpływ krwi do serca.
- żyły powierzchowne, leżące tuż po powierzchnia skóry. To na nich rozwijają się żylaki. Żyły powierzchowne ręki to te, które obserwujemy, głównie na przedramieniu, po większym wysiłku fizycznym.
- żyły głębokie, niewidoczne i niewyczuwalne, leżą w obrębie mięśni szkieletowych
- żyły przeszywające, spełniają funkcję "łączników" i przewodzą krew z żył powierzchownych do głębokich
W większych naczyniach żylnych znajdują się zastawki żylne, które zapobiegają się cofaniu krwi w dolne partie kończyny. Ich działanie jest najbardziej widoczne przy zmianie pozycji z siedzącej w stojącą. Powstaje wtedy duży gradient ciśnienia żylnego. Działanie siły grawitacji kieruje krew w dolne partie kończyny ale jej cofaniu zapobiegają zastawki.
U kogo rozwijają się żylaki kończyn dolnych?
Często spotykamy się na ulicy i wśród znajomych z problemem żylaków kończyn dolnych. Szacuje się, że wśród 4 na 10 dorosłych rozwija się to schorzenie. Jego etiologia nie jest jednoznacznie znana ale duże, a może nawet decydujące znaczenie mają tutaj czynniki genetyczne.
Ryzyko wystąpienia żylaków kończyny dolnej wzrasta wraz z:
- wiekiem- w młodej populacji, między 25-35 rokiem życia problem ten dotyczy przede wszystkim kobiet(6-krotnie więcej przypadków). W starszej populacji stosunek ten niemal wyrównuje się, w dalszym ciągu z niewielką przewagą kobiet.
- trybem życia- praca w pozycji siedzącej lub stojącej
- ciążą- zwiększa ciśnienie w żyłach, hormony uwalniane podczas ciąży rozluźniają ściany naczyń- częstość występowania żylaków wzrasta z liczbą ciąż
- nadwagą
Jakie są objawy żylaków kończyny dolnej?
U chorych dominuje poczucie ciężkości, występują obrzęki w okolicy kostek. Nasilenie objawów występuje wieczorem po spędzeniu całego dnia w pozycji siedzącej lub stojącej. Charakterystyczne jest ustąpienie objawów lub ich zmniejszenie po odpoczynku z uniesionymi kończynami do góry.
Czy schorzenie wymaga leczenia?
Większość chorych z żylakami kończyny dolnej nie wymaga leczenia. Leczenie może byc przeprowadzone z następujących przyczyn:
- Kosmetycznych- żylaki moga nie dawać żadnych objawów klinicznych, jednak naczynia kończyny dolnej mogą wyglądać nieatrakcyjnie. Leczenie czysto kosmetyczne nie jest pokrywane przez NFZ ale wielu chirurgów oferuje ten zabieg w swoich prywatnych gabinetach.
- Jeśli rozwiną się objawy
Jak leczyć żylaki kończyny dolnej?
Metody walki z żylakami można podzielić na: leczenie zachowawcze, farmakologiczne i chirurgiczne.
- zachowawcze: stosowanie maści i kremów zmniejszających obrzęki
- farmakologiczne: doustne podawanie środków uszczelniających naczynia
- chirurgiczne: ma na celu usunięcie niewydolnych żył
Żylaki- profilaktyka
Profilaktyka polega przede wszystkim na walce z otyłością, unikaniu pracy lub długotrwałego przebywania w pozycji stojącej lub siedzącej. Nie nadużywać gorących kąpieli i sauny. Wskazane jest też stosowanie pończoch uciskowych.