Poniższy artykuł poświęcony jest chorobom zastawek serca.
Fizjologia serca:
Serce składa się z czterech części- dwóch przedsionków i dwóch komór. Głównym składnikiem ścian jam serca jest mięsień sercowy(myocardium). Praca organu polega na cyklicznych skurczach i rozkurczach poszczególnych jam ciała. Skurcz wypełnionych krwią przedsionków wtłacza krew do komór, z kolei ich skurcz pompuje krew do dużych naczyń krwionośnych(aorty i tętnic płucnych). Serce posiada cztery zastawki, dwie z nich leżą na granicy przedsionków i komór, pozostałe dwie w ujściach tętnic wychodzących z serca. Prawidłowe działanie zastawek powoduje, że krew płynie w odpowiednim kierunku podczas skurczu i rozkurczu.
Czy wiesz, że lekarz za pomocą stetoskopu słyszy trzask zamykania się i otwierania zastawek serca?
- Zastawka mitralna – pomiędzy lewym przedsionkiem i lewą komorą.
- Zastawka trójdzielna – pomiędzy prawym przedsionkiem i prawą komorą.
- Zastawka pnia płucnego – pomiędzy prawą komorą I tętnicą płucną(główne naczynie prowadzące krew do płuc w celu wymiany gazowej)
- Zastawka aortalna – pomiędzy lewą komorą i aortą(główne naczynie, rozprowadzające krew do całego organizmu).
Na czym polega choroba zastawek serca?
Choroba zastawek prowadzi do zaburzenia ich dotychczasowej funkcji, w wyniku czego dochodzi do przepływu wstecznego krwi. Wyróżnia się dwie podstawowe choroby zastawek serca:
- Zwężenie zastawki- zastawka się nie otwiera prawidłowo, co doprowadza do utrudnionego przepływu krwi przez zastawkę i jej zalegania..
- Niedomykalność zastawki- zastawka jest nieszczelna i przepuszcza krew w kierunku przeciwnym do prawidłowego.
Nieprawidłowości te mogą dotyczyć każdej z wymienionych powyżej zastawek ale najczęściej dotyczą zastawki mitralnej i aortalnej.
Jakie są objawy wynikające z nieprawidłowej pracy zastawek?
Im większe zwężenie zastawki lub im większa niedomykalność tym poważniejsze objawy schorzenia:
- Gdy zwężenie jest duże – serce musi wykonać większą pracę, w celu przepompowania tej samej ilości krwi przez zwężony otwór.
- Gdy niedomykalność jest duża – serce musi to pump harder to pump the blood that leaks back, in addition to the normal amount of blood flowing through the heart.
W obydwu przypadkach dochodzi do podwyższenia ciśnienia krwi przed zmienioną chorobowo zastawka. Taka sytuacja może doprowadzić do powstania obrzęku płuc lub dolnych partii ciała(w zależności, której zastawki będzie dotyczyła choroba).
Do pozostałych objawów należą:
- Spadek wydolności fizycznej oraz duszność, szczególnie wysiłkowa.
- Bóle w klatce piersiowej
- Obrzęk: płuc, podudzi, wątroby
Jakie są przyczyny chorób zastawek?
Choroba reumatyczna serca
Choroba reumatyczna jest najczęstsza przyczyną prowadzącą do wystąpienia nabytych wad serca, w tym zaburzeń w pracy zastawek.
Gorączka reumatyczna jest chorobą ogólnoustrojową o podłożu autoimmunologicznym. Choroba pojawia się najczęściej po przebyciu anginy paciorkowcowej, róży lub płonicy. Organizm człowieka wytwarza przeciwciała, które mają na celu zniszczyć bakterie. Zdarza się tak, że przeciwciała omyłkowo atakują własny organizm, a w szczególności zastawki serca.
Pozostałe
Do pozostałych przyczyn chorób zastawek serca zaliczamy:
- Zwapnienie zastawki- odkładanie wapnia w zastawkach powoduje, że stają sie one sztywniejsze, co z kolei utrudnia otwieranie i zamykanie tych elementów podczas kolejnych cykli serca
- Wady wrodzone serca
- Liczne, nieleczone przeziębienia
Metody leczenia chorób zastawek?
W przypadku nieznacznej niedomykalności lub zwężenia pacjent może nie wykazywać żadnych objawów, które by wskazywały na choroby zastawek. Za pomocą leków istnieje możliwość leczenia objawów choroby, natomiast nie samej przyczyny(np. leczenie zaburzeń rytmu serca). Bardzo ważny jest styl życia, należy prawidłowo się odżywiać i utrzymywać wagę ciała w prawidłowych granicach. Istnieje także możliwość operacyjnej korekty schorzenia, mająca na celu: poprawienie własnej zastawki lub wszczepienie protezy zastawki.